لا يتم بعد الحلم ، و اين جايگاه مراد بالغان‌اند . يعنى چون بحدّ بلاغت « 1 » رسيدند مالهاى خويشاوندى را مراقبت كنيد خداى تعالى در آيت تحذير كرد مكلّفان را از معاصى او و تذكير نعمت خود كرد بر ايشان بخلق ايشان و امر كرد ايشان را بمراعات و مراقبت جانب خويشان براى آنكه در اينجا وصيّت باشد بزنان و عورات و اطفال صغار و تودّد و تراحم ، و تنبيه كرد ايشان را بر آنكه ايشان از يك نفس‌اند تا ايشان را بر يكديگر رحمت بود و شفقت در زيادت شود و كسى بر كسى تطاول و مفاخرت نتواند كرد . آنگه دگر باره در آخر آيت براى تأكيد تحذير گفت : [ إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلَيْكُمْ رَقِيباً ] بدرستى كه خداى تعالى بر شما رقيب و نگاهبان است و هر چه ميكنيد ميداند . [ سوره النساء ( 4 ) : آيه 2 ] وَ آتُوا الْيَتامى أَمْوالَهُمْ وَ لا تَتَبَدَّلُوا الْخَبِيثَ بِالطَّيِّبِ وَ لا تَأْكُلُوا أَمْوالَهُمْ إِلى أَمْوالِكُمْ إِنَّهُ كانَ حُوباً كَبِيراً ( 2 ) كلبى و مقاتل گفتند : آيت در مردى آمد از غطفان مالى بسيار از آن پسر برادرش در دست او بود و او كودكى يتيم بود چون بالغ شد و طلب مال پدر كرد عمّ مال به او نداد ، بحكومت بنزديك رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم آمدند ، خداى تعالى اين آيت فرستاد چون مرد اين بشنيد گفت : اطعنا اللّه و اطعنا الرّسول نعوذ باللّه من الحوب الكبير ، و مال باز داد رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم گفت : هر كه او را از بخل نفس او نگاه دارد « 2 » او طاعت خداى دارد چنان كه اين مرد به منزل بهشت فرو آيد ، چون كودك آن مال بستد و در سبيل خداى نفقه كرد رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم گفت : ثبت الأجر و بقى الوزر « 3 » مزد ثابت شد و وزر بماند ، گفتند : يا رسول اللّه دانيم كه مزد چرا ثابت شد ، براى آنكه مال در راه خداى صرف كرد ، امّا چگونه وزر و و بال بماند ؟ - گفت : مزد ثابت شد غلام را و وزر پدرش را ، خداى تعالى به اين آيت خطاب باوصياء مرده مىكند و اولياء يتيم ؛ ميگويد كه : مالهاى يتيمان به يتيمان دهيد و « يتيم » آنست كه بالغ نيست ؛ بالغ يتيم نباشد لقوله

--> ( 1 ) - بلاغت در اينجا بمعنى بلوغ است كه در بعضى كتب قدما از قبيل مجمع التواريخ و غيره در اين معنى به كار رفته است اگرچه تصريحى براى آن در كتب لغت نديده‌ام . ( 2 ) - گويا عبارت معروف « ذهبت الايام و بقيت الاثام » مأخوذ از اين حديث است . ( 3 ) - گويا عبارت ترجمهء « وَ مَنْ يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ » * باشد يعنى هر كس كه خود را از حرص و شره نفس خود نكاهدارد .